Sztabki platyny i sztabki palladu

Czym jest sztabka platyny?

Sztabka platyny to produkt rafinerii o precyzyjnie określonej masie czystego metalu, bez nominału i bez statusu środka płatniczego. Od monety różni ją brak premii za design i markę mennicy — przy tej samej uncji kruszcu sztabka jest zwykle tańsza. To samo dotyczy palladu, z tą różnicą, że palladu monetami praktycznie nie ma: żadna emisja nie funkcjonuje jako regularny produkt bulionowy, więc sztabka palladu jest w praktyce jedyną formą tego metalu na rynku detalicznym.

Wszystkie sztabki w tej kategorii mają próbę 999,5 — i to nie jest wybór producenta. Standard Good Delivery dla platynowców wymaga czystości minimum 99,95%. Rafineria musi przy tym wykazać stabilną produkcję na poziomie co najmniej 500 kg rocznie przez trzy kolejne lata, a jej zdolność do wykonywania analiz jest niezależnie testowana w ciągłym, trzyletnim cyklu.

LPPM, nie LBMA — standard platyny i palladu

To rozróżnienie mylą nawet wyspecjalizowani sprzedawcy. LBMA (London Bullion Market Association) prowadzi listę Good Delivery wyłącznie dla złota i srebra. Platyną i palladem zajmuje się osobna organizacja — LPPM (London Platinum and Palladium Market), z własną listą rafinerii i własnym benchmarkiem cenowym. Jeśli widzisz sztabkę platyny opisaną jako „z akredytacją LBMA", opis jest nieścisły — właściwym standardem jest LPPM. Dlatego część naszych sztabek nosi wprost oznaczenie „Różni Producenci LPPM".

Sztabki platyny — gramatury i producenci

Zasada jest prosta i wynika z kosztu wytworzenia: koszt bicia i pakowania sztabki 1 g i 10 oz jest podobny, ale rozkłada się na masę różniącą się trzystukrotnie. Dlatego przy porównywaniu ofert liczy się cena za gram czystego metalu, a nie cena sztabki.

CombiBar 50×1 g — kiedy ma sens

Valcambi CombiBar to sztabka 50 g z nacięciami, którą można rozdzielić na pięćdziesiąt jednogramowych segmentów, każdy z zachowanym oznaczeniem próby i producenta. Rozwiązuje problem, którego zwykła sztabka nie rozwiązuje: sztabki nie da się sprzedać w częściach — przy 100 g platyny sprzedajesz całą sztabkę naraz albo nic.

Za tę elastyczność płacisz: CombiBar ma wyższą premię niż zwykła sztabka o tej samej masie, bo pięćdziesiąt segmentów wymaga więcej pracy niż jeden odlew. To świadomy kompromis — masa sztabki, podzielność monet.

Sztabki palladu

Pallad oferujemy w gramaturach 1 g, 5 g i 1 uncja — od Argor-Heraeus, PAMP (seria Fortuna) i Valcambi. Każda sztabka ma próbę 999,5, numer seryjny i fabryczne opakowanie z certyfikatem.

Brak monet palladowych nie jest naszym wyborem — to stan rynku. Kanadyjski Liść Klonowy Pd emitowano tylko w latach 2005–2007 i 2009. Amerykański Palladium Eagle ma za sobą dwie emisje bulionowe: 2017 (15 000 sztuk) i 2021 (8 700 sztuk); w pozostałych latach US Mint wydaje wyłącznie wersje kolekcjonerskie. Dla porównania srebrnych Liści Klonowych bije się dziesiątki milionów rocznie. Przy takich nakładach moneta przestaje być produktem bulionowym — dlatego detaliczny rynek palladu stoi na sztabkach rafinerii.

Johnson Matthey 10 oz — sztabka z produkcji historycznej

Największa sztabka platyny w naszej ofercie pochodzi od Johnson Matthey — jednego z największych rafinerów platynowców na świecie. Firma nie produkuje już detalicznych sztabek bulionowych, a rafinację złota i srebra sprzedała w 2015 roku. Egzemplarze JM dostępne na rynku pochodzą z dawnych emisji i są cenione właśnie z tego powodu: nowych nie przybędzie.

VAT 23% na sztabki platyny i palladu

Sztabki platyny i palladu objęte są w Polsce stawką VAT 23%, wliczoną w cenę zakupu. Platynowce nie korzystają ze zwolnienia z art. 122 ustawy o VAT ani z dyrektywy 2006/112/WE — te przepisy dotyczą wyłącznie złota bulionowego. Próba 999,5 niczego tu nie zmienia: dla platyny i palladu nie istnieje żaden próg czystości dający zwolnienie, w odróżnieniu od złotych sztabek, gdzie zwolnienie zaczyna się od próby 995.

Premia i VAT przy tym się mnożą, a nie dodają, więc całkowite obciążenie ponad cenę spot jest wyższe niż suma obu składników. Warto patrzeć na koszt końcowy, a nie na sam kurs platyny. W indywidualnej sytuacji podatkowej skonsultuj się z doradcą.

Sztabka czy moneta?

Przy tej samej masie kruszcu sztabka ma niższą premię, bo nie płacisz za design ani nominał. Moneta ma wyższą rozpoznawalność i łatwiej ją sprzedać pojedynczo. W platynie masz wybór — porównaj z złotymi monetami i srebrnymi monetami, żeby zobaczyć, jak ta sama zasada działa w pozostałych metalach. W palladzie wyboru nie ma: zostaje sztabka.

Skup platyny i palladu

Prowadzimy skup metali szlachetnych — również sztabek platynowych i palladowych. Wycena opiera się na aktualnym kursie platyny lub palladu oraz stanie produktu.

FAQ — najczęstsze pytania o sztabki platyny i palladu

Jakie gramatury sztabek platyny są dostępne?

Od 1 g do 10 oz: 1 g, 5 g, 10 g, 20 g, 50 g, 1 uncja, 100 g i 10 oz, plus CombiBar 50×1 g. Producenci to Valcambi, PAMP Fortuna, Heraeus oraz Johnson Matthey (10 oz). Sztabki palladu dostępne są w gramaturach 1 g, 5 g i 1 uncja.

Czy platyna ma akredytację LBMA?

Nie. LBMA prowadzi listę Good Delivery wyłącznie dla złota i srebra. Dla platyny i palladu robi to LPPM (London Platinum and Palladium Market) — osobna organizacja z własną listą rafinerii i własnym benchmarkiem cenowym. Minimalna czystość Good Delivery LPPM to 99,95%, czyli próba 999,5.

Jaka jest próba sztabek platyny i palladu?

999,5, czyli 99,95% czystego metalu. To minimalna czystość wymagana przez standard LPPM, dlatego każda sztabka platynowa i palladowa ma tę samą wartość, niezależnie od rafinerii. Wyższej próby w tych metalach nie ma sensu szukać — 999,5 jest standardem, nie kompromisem.

Którą gramaturę sztabki platyny wybrać?

Zależy od budżetu. Sztabki 1 g i 5 g mają najniższy próg wejścia i najwyższą premię procentową. Od 100 g premia wyraźnie spada, a najkorzystniejszą cenę za gram daje 10 oz. Koszt bicia sztabki 1 g i 10 oz jest podobny, ale rozkłada się na masę różniącą się trzystukrotnie — stąd ta różnica.

Co to jest CombiBar i czy warto?

CombiBar Valcambi to sztabka 50 g z nacięciami, dzielona na pięćdziesiąt segmentów po 1 g, każdy z oznaczeniem próby i producenta. Ma wyższą premię niż zwykła sztabka 50 g, bo jej wykonanie jest bardziej pracochłonne. Ma sens, gdy zależy Ci na możliwości sprzedaży części pozycji — zwykłej sztabki nie da się podzielić.

Czy sztabki platyny i palladu są objęte VAT?

Tak — stawką 23%, wliczoną w cenę. Platynowce nie korzystają ze zwolnienia z art. 122 ustawy o VAT, które dotyczy wyłącznie złota bulionowego. Próba nie ma znaczenia: dla platyny i palladu nie istnieje próg czystości dający zwolnienie, w odróżnieniu od złotych sztabek zwolnionych od próby 995.

Dlaczego pallad jest tylko w sztabkach?

Bo nie istnieją regularne emisje monet palladowych. Kanadyjski Liść Klonowy Pd bito w latach 2005–2007 i 2009, a Amerykański Palladium Eagle miał dwie emisje bulionowe: 2017 (15 000 szt.) i 2021 (8 700 szt.). Przy takich nakładach moneta staje się numizmatem z premią kolekcjonerską, a nie produktem bulionowym wycenianym według kursu metalu.