20 Franków Francja Trzecia Republika Anioł (1871-1898) — jedyna LMU 20F z postacią męską na awersie, Geniusz Wolności piszący Konstytucję
Złota moneta 20 Franków Francja Trzecia Republika Anioł (1871-1898) — popularnie zwana „Aniołem" w obrocie numismatycznym — to klasyczna 20-frankówka standardu Unii Monetarnej Łacińskiej (LMU) o masie brutto 6,4516 g, masie czystego złota 5,80645 g, próbie 900/1000 (Crown Gold-style alloy), średnicy 21,0 mm i nominale 20 franków francuskich jako legal tender Trzeciej Republiki. Awers przedstawia Geniusza Wolności (Génie de la Liberté) — skrzydlatą postać męską (numismatycznie zwaną „Anioł") piszącą słowo „Constitution" na tablicy — projektu Augustina Dupré z 1791 r., adaptowany dla emisji Trzeciej Republiki. To jedyna LMU 20F z postacią męską (skrzydlatą) na awersie — kontrast wobec Vreneli (Helvetia kobieta), Helvetiki (Helvetia kobieta) i Leopolda II (król) czy Napoleona III (cesarz). Moneta zwolniona z VAT w UE jako moneta legal tender o próbie 900/1000 wybita po 1800 r.
Specyfikacja techniczna
| Parametr |
Wartość |
| Producent |
Monnaie de Paris (litera A) |
| Seria |
20 francs or Génie de la Liberté („Anioł") — Trzecia Republika Francuska |
| Lata bicia Trzeciej Republiki |
1871-1898 (emisje wcześniejsze 1848-1849 dla II Republiki) |
| Standard |
Unia Monetarna Łacińska (LMU od 23.12.1865) |
| Masa brutto |
6,4516 g (złoto + miedź) |
| Masa czystego złota |
5,80645 g |
| Próba |
900/1000 (Crown Gold-style alloy) |
| Stop |
Au 90% + Cu 10% |
| Średnica |
21,0 mm |
| Grubość |
ok. 1,3 mm |
| Nominał |
20 franków francuskich (legal tender Trzeciej Republiki) |
| Awers |
Geniusz Wolności („Anioł") — skrzydlata postać męska pisząca „Constitution" — Augustin Dupré (1791) |
| Rewers |
Kogut galijski na tarczy, LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ, 20 FRANCS, rok |
| Status LBMA |
Nie bezpośrednio (moneta historyczna, nie nowa emisja bullion) |
| VAT w UE |
Zwolniona (moneta legal tender, próba 900 = minimum, wybita po 1800, Dyrektywa 2006/112/WE art. 344) |
| Status w UK |
NIE CGT-free (CGT-free dotyczy wyłącznie British legal tender) |
| Status w USA |
NIE IRA-eligible (IRS dopuszcza tylko monety amerykańskie i wybrane bullion) |
| Opakowanie |
Kapsuła ochronna lub blister |
Dlaczego Anioł zasługuje na miejsce w portfelu
- Jedyna LMU 20F z postacią męską na awersie — unikalny motyw kolekcjonerski: Anioł Trzeciej Republiki jest jedyną 20-frankówką standardu LMU prezentującą postać męską (skrzydlaty Geniusz Wolności) na awersie. Wszystkie pozostałe emisje LMU 20F przedstawiają monarchów (Napoleon III, Leopold II) lub kobiety-personifikacje (Helvetia/Vreneli, Helvetia/Helvetica). Ta unikalność stanowi wartość dodatkową dla kolekcjonerów historycznych monet złotych — Anioł jest „inny" w serii i wyróżnia się tematycznie.
- Projekt Augustina Dupré z 1791 r. — najstarsza koncepcja awersu wśród LMU 20F: Geniusz Wolności został zaprojektowany przez Augustina Dupré w 1791 r. (rok II rewolucji francuskiej) jako symbol nowej republiki — projekt został adaptowany dla emisji Trzeciej Republiki niemal 80 lat później. Żadna inna LMU 20F nie ma awersu o tak długiej historii koncepcyjnej. Dupré był chief engraver Monnaie de Paris w latach 1791-1803 — wprowadził rewolucyjne motywy republikańskie do mennictwa francuskiego.
- Crown Gold-style stop 900/1000 — historyczny standard LMU: próba 900 (Au 90% + Cu 10%) wprowadzona standardem LMU w 1865 r. (wcześniej francuska 20F Napoleon III od 1853) jest niezmienna — łączy odporność na zarysowania z wysoką zawartością kruszcu. Anioł zachowuje pierwotną zawartość 5,80645 g czystego złota po ponad 120 latach obiegu.
- Niska premia 3-6% nad spot — kompromis kolekcjonersko-inwestycyjny: Anioł ma premię rynkową porównywalną z Napoleonem III (3-6%) — niewiele wyższą niż Vreneli (2-5%). To czyni go dostępnym dla inwestorów indywidualnych jako tańszy historyczny złoty, ale jednocześnie z unikalnym motywem kolekcjonerskim (jedyna postać męska w serii LMU 20F). Idealny dla portfela hybrydowego — inwestycja + kolekcja.
- Trzecia Republika Francuska — kontekst historyczny: emisje 1871-1898 obejmują 27 lat Trzeciej Republiki — okres po upadku Drugiego Cesarstwa (1870), wojny francusko-pruskiej, Komuny Paryskiej (1871) i rozwoju republikańskiej kultury politycznej Francji. Moneta jest fizycznym świadectwem ustanowienia trwałej republiki we Francji (po dwóch nieudanych próbach 1792-1804 i 1848-1852) i symbolem politycznej dojrzałości republikańskiej koncepcji państwa.
Historia Trzeciej Republiki i symboliki Anioła
Trzecia Republika Francuska została ogłoszona 4 września 1870 r. po klęsce Drugiego Cesarstwa w bitwie pod Sedanem i kapitulacji Napoleona III. Pierwsze miesiące republiki były naznaczone wojną z Prusami (oblężenie Paryża 1870-1871), klęską Francji (traktat we Frankfurcie, utrata Alzacji i Lotaryngii) oraz powstaniem Komuny Paryskiej (marzec-maj 1871, krwawo stłumiona przez rząd republikański). Mimo trudnych początków Trzecia Republika ustabilizowała się i przetrwała 70 lat — do upadku Francji w czerwcu 1940 r. po inwazji niemieckiej.
Pierwsze 20-frankówki Trzeciej Republiki bito od 1871 r. — dwa równolegle typy: Ceres (głowa kobiety personifikującej republikę, projekt Eugène Oudiné z 1849 r., kontynuowany od Drugiej Republiki) oraz Anioł/Geniusz Wolności (kontynuacja projektu Augustina Dupré z 1791 r., adaptowanego dla Trzeciej Republiki). Obie emisje miały identyczną specyfikację techniczną (LMU standard) i były równoprawne jako legal tender. Anioł bito od 1871 r. do 1898 r. w Monnaie de Paris (litera A).
Augustin Dupré (1748-1833) — francuski rzeźbiarz i grawer, chief engraver Monnaie de Paris (graveur général) w latach 1791-1803 — był jednym z najważniejszych projektantów monet rewolucyjnej i napoleońskiej Francji. Wprowadził motyw Geniusza Wolności (Génie de la Liberté) — skrzydlatej postaci męskiej piszącej Konstytucję — na monetach Pierwszej Republiki (1791-1804), zastępując wcześniejsze motywy monarchiczne (Ludwik XVI). Dupré projektował także medale dla francuskiej armii rewolucyjnej i odznaczenia Legii Honorowej.
Symbolika Geniusza Wolności w kontekście Trzeciej Republiki łączy dwa rewolucyjne mity: pierwszej rewolucji francuskiej 1789-1799 (która ustanowiła pierwszą republikę) oraz odrodzenia republiki w 1870 r. (po dwóch nieudanych próbach 1848-1852 i okresach monarchii Burbońskiej i Orleańskiej oraz cesarstwa). Postać skrzydlata (anioł) pisząca słowo „Constitution" symbolizuje boską inspirację republikańskich ideałów wolności, równości i braterstwa — choć w sensie świeckim, nie religijnym. „Anioł" jest popularną nazwą numismatyczną, niezwiązaną z teologią chrześcijańską — to postać alegoryczna w stylu rzeźby grecko-rzymskiej.
Trzecia Republika kontynuowała standard LMU 20F (identyczny z Napoleonem III) bez zmian technicznych — masa, próba, średnica niezmienione. Zmieniono jedynie motyw awersu (Geniusz Wolności zamiast cesarza) i rewersu (kogut galijski zamiast orła cesarskiego), co odzwierciedlało zmianę ustroju z cesarstwa na republikę. Pełna wymienialność z 20-frankówkami Belgii (Leopold II), Szwajcarii (Helvetica/Vreneli) i Włoch (Vittorio Emanuele II) była zachowana — LMU pozostawała funkcjonalna przez cały okres bicia Anioła.
Awers — Geniusz Wolności („Anioł") autorstwa Augustina Dupré (1791, adaptacja 1871)
Awers monety 20 Franków Anioł przedstawia Geniusza Wolności (Génie de la Liberté) — skrzydlatą postać męską stojącą, piszącą piórem na tablicy umieszczonej na kolumnie. Na tablicy widnieje słowo „Constitution" (Konstytucja) — symbol najwyższego prawa republikańskiego. Postać jest naga (klasyczna stylistyka rzeźby grecko-rzymskiej) z draperią owiniętą wokół bioder; skrzydła rozłożone za plecami nawiązują do tradycji rzeźby antycznej (Nike, geniusz rzymski).
Numismatycznie postać jest popularnie zwana „Aniołem" (L'Ange) ze względu na skrzydła — to nazwa potoczna używana w obrocie wtórnym przez kolekcjonerów i inwestorów. Oficjalna nazwa motywu to „Génie de la Liberté" (Geniusz Wolności) lub „Génie ailé" (skrzydlaty Geniusz) — postać alegoryczna, nie postać religijna. W tradycji francuskiej Geniusz jest postacią męską (kontrast wobec Marianne — kobiecej personifikacji Republiki, używanej na monetach Ceres i Marianne XX w.).
Augustin Dupré (1748-1833) zaprojektował Geniusza Wolności w 1791 r. dla pierwszych monet Pierwszej Republiki Francuskiej. Pierwotne emisje 1791-1803 (Pierwsza Republika i Pierwsze Konsulatu) używały tego motywu na monetach 24-frankowych w złocie oraz 5-frankowych w srebrze. Po upadku Pierwszej Republiki motyw zniknął z monet w okresie cesarstwa Napoleona I (1804-1815), Restauracji Burbońskiej (1815-1830), monarchii lipcowej Ludwika Filipa (1830-1848), Drugiej Republiki (1848-1852) i Drugiego Cesarstwa Napoleona III (1852-1870). Powrócił dopiero w 1871 r. dla Trzeciej Republiki — kontynuacja symboliki republikańskiej po 67 latach przerwy.
Wokół postaci Geniusza znajduje się inskrypcja REPUBLIQUE FRANÇAISE (Republika Francuska) — identyfikacja emitenta jako państwa republikańskiego, w kontraście do wcześniejszego EMPIRE FRANÇAIS (Cesarstwo Francuskie) na Napoleonie III. Pod postacią znajdują się sygnatury Dupré (DUPRE) jako autora projektu oraz znak mennicy (litera A — Monnaie de Paris) i rok emisji. Wszystkie emisje Anioła Trzeciej Republiki pochodzą z mennicy paryskiej — żadna inna mennica francuska nie biła tej monety w okresie 1871-1898.
Rewers — kogut galijski na tarczy z mottem republikańskim
Rewers monety 20 Franków Anioł przedstawia koguta galijskiego (le coq gaulois) — symbol Francji i Republiki Francuskiej — stojącego na ozdobnej tarczy lub na kolumnie. Wokół koguta znajduje się motto republikańskie LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ (Wolność Równość Braterstwo) — oficjalne motto Republiki Francuskiej od 1848 r. (Druga Republika) i ostatecznie ustanowione od 1880 r. (ustawa Trzeciej Republiki o trójkolorowej fladze i motcie). Poniżej znajduje się nominał 20 FRANCS i rok wybicia.
Kogut galijski jest narodowym symbolem Francji od średniowiecza — wywodzi się z gry słownej w łacinie: gallus oznacza zarówno „Gal" (mieszkaniec Galii, starożytnej Francji) jak i „kogut". Symbolika koguta nawiązuje do siły, czujności i odwagi (kogut budzi się o świcie, broni swojego terytorium). Trzecia Republika przyjęła koguta jako oficjalny symbol państwa (obok Marianne — kobiecej personifikacji Republiki) i umieszczała go na monetach (rewers 20-frankówki Anioł), znaczkach pocztowych, flagach i odznakach państwowych.
Motto LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ (Wolność Równość Braterstwo) jest oficjalnym mottem Republiki Francuskiej od 1848 r. — wywodzi się z hasła rewolucji francuskiej 1789 r. (pierwotnie „Liberté, Egalité, Fraternité ou la Mort" — Wolność, Równość, Braterstwo lub Śmierć, używane podczas Terroru 1793-1794). Trzecia Republika oficjalnie ustanowiła motto bez „lub Śmierć" jako trójdzielne hasło republikańskie. Motto jest dziś używane na wszystkich oficjalnych dokumentach Republiki Francuskiej oraz na herbach państwowych.
Rocznik bicia umieszczony jest pod kogutem — pełni rolę cechy rozróżniającej między emisjami w 27-letniej serii Anioła Trzeciej Republiki (1871-1898). Najczęstsze roczniki w obrocie wtórnym to lata 1875-1895 (najliczniejsze nakłady). Najrzadsze są emisje wczesne (1871-1874 — pierwsze lata republiki, niskie nakłady ze względu na koszty wojny) oraz późne (1896-1898 — zmierzch emisji Anioła przed zastąpieniem przez kogut galijski jako wyłączny motyw od 1899 r.). Te roczniki mogą mieć wartość numismatyczną wyższą niż sama wartość kruszcu.
Na co zwrócić uwagę przy kupnie
Sprawdź rocznik monety Anioł — w obrocie wtórnym mixed years zawiera różne roczniki 1871-1898 (Trzecia Republika). Konkretne roczniki kolekcjonerskie (1871-1874 — pierwsze lata republiki; 1896-1898 — ostatnie emisje przed zmianą motywu w 1899 r.) mogą być sprzedawane z wyższą premią numismatyczną — typowo +15-35% ponad mixed years. Dla strategii inwestycyjnej (zakup złota jako rezerwy wartości) mixed years są optymalne ze względu na najniższy koszt jednostkowy.
Uwaga na kolekcjonerski podtyp — Geniusz Wolności bito także wcześniej dla Drugiej Republiki Francuskiej (1848-1849) — te emisje są znacznie rzadsze i bardziej wartościowe kolekcjonersko niż emisje Trzeciej Republiki (1871-1898). Mixed years standardowo zawiera tylko emisje Trzeciej Republiki; emisje Drugiej Republiki (1848-1849) sprzedawane są oddzielnie z premią +50-100% ponad podstawowy spot.
Premia rynkowa na Anioła utrzymuje się typowo w przedziale 3-6% nad spot — porównywalna z Napoleonem III (3-6%) i nieco wyższa niż Vreneli (2-5%). Wynika to z mniejszego nakładu emisji niż Vreneli (Anioł bito 27 lat w jednej mennicy, podczas gdy Vreneli 52 lata) oraz unikalnego motywu kolekcjonerskiego (jedyna postać męska w serii LMU 20F). Premia jest wciąż niska — Anioł pozostaje jedną z najtańszych historycznych monet złotych na rynku europejskim.
Sprawdź stan monety i autentyczność — Anioł w stopie 900/1000 (twardszej niż czyste 999,9) zachowuje typowe ślady cyrkulacji po 125-155 latach: lekkie zatarcia, drobne rysy, naturalną patynę powierzchniową. Szczególnie zwróć uwagę na zachowanie szczegółów awersu — pióro w dłoni Geniusza i napis „Constitution" na tablicy są drobnymi elementami podatnymi na zatarcie. Dla strategii inwestycyjnej akceptowalne są stany VF i EF. Każda moneta dostarczana jest w kapsule ochronnej lub blistrze indywidualnym.
Dlaczego GoldInvest24
- Pełny przekrój historycznych 20-frankówek LMU: w katalogu znajdziesz wszystkie kluczowe emisje LMU 20F — Vreneli (Szwajcaria), Napoleon III (Francja), Anioł Trzeciej Republiki (Francja), Helvetica (Szwajcaria) i Leopold II (Belgia) — co umożliwia zbudowanie zbalansowanego portfela historycznego złota z najniższą premią rynkową na rynku europejskim.
- Mixed years dla optymalnej premii: oferta Anioła w formacie mixed years (różne roczniki 1871-1898 Trzeciej Republiki) z premią 3-6% nad spot. Dla kolekcjonerów dostępne są także konkretne roczniki ze stanami AU/UNC oraz rzadkie emisje Drugiej Republiki (1848-1849) w wyższym przedziale cenowym.
- Wersje językowe PL / DE / EN: pełne opisy techniczne i specyfikacje w trzech językach dla wygodnej obsługi rynków polskiego, niemieckiego i międzynarodowego — szczególnie cenne przy historycznych monetach z terminologią numismatyczną w trzech językach.
- Aktualne notowania metali szlachetnych: dane spot dla porównania cen oferty z bieżącą wyceną rynkową — sprawdź aktualne kursy metali przed zakupem, aby ocenić efektywną premię na monetach historycznych.
- Pełne kategorie metali w jednym sklepie: dostęp do złotych monet inwestycyjnych, sztabek, srebra, platyny i palladu — wszystko z jednego konta klienta, z pełnym wsparciem PL/DE/EN.
Porównanie 5 monet — Vreneli, Napoleon III, Anioł, Helvetica, Leopold II
| Cecha |
Vreneli (CH) |
Napoleon III (FR) |
Anioł (FR) |
Helvetica (CH) |
Leopold II (BE) |
| Lata bicia |
1897-1949 |
1853-1870 |
1871-1898 |
1883-1896 |
1867-1882 |
| Mennica |
Bern |
Monnaie de Paris |
Monnaie de Paris |
Bern |
Bruksela |
| Awers |
Helvetia (Vreneli) |
Napoleon III |
Geniusz Wolności |
Helvetia siedząca |
Leopold II |
| Designer |
Fritz Ulysse Landry |
Barre / Hugues |
Augustin Dupré |
Antoine Bovy |
Léopold Wiener |
| Czyste złoto |
5,80645 g |
5,80645 g |
5,80645 g |
5,80645 g |
5,80645 g |
| Próba |
900/1000 |
900/1000 |
900/1000 |
900/1000 |
900/1000 |
| Premia typowa |
2-5% |
3-6% |
3-6% |
5-10% |
4-8% |
| Płynność wtórna |
Najwyższa |
Bardzo wysoka |
Wysoka |
Średnia |
Wysoka |
Zobacz całą kategorię złote monety inwestycyjne dostępne w GoldInvest24.
FAQ — najczęstsze pytania o 20 Franków Anioł Trzecia Republika
Co to jest 20 Franków Anioł Trzecia Republika?
20 Franków Francja Trzecia Republika Anioł to historyczna francuska moneta złota standardu Unii Monetarnej Łacińskiej, bita w Monnaie de Paris w latach 1871-1898 o masie brutto 6,4516 g, masie czystego złota 5,80645 g, próbie 900/1000 i średnicy 21,0 mm. Awers przedstawia Geniusza Wolności (Génie de la Liberté) — skrzydlatą postać męską piszącą „Constitution" na tablicy, projekt Augustina Dupré z 1791 r. „Anioł" to popularna numismatyczna nazwa motywu ze względu na skrzydła — jedyna LMU 20F z postacią męską na awersie.
Jaka jest specyfikacja techniczna Anioła?
Masa brutto 6,4516 g (złoto + miedź), masa czystego złota 5,80645 g, próba 900/1000 (Au 90% + Cu 10%, Crown Gold-style alloy), średnica 21,0 mm, grubość ok. 1,3 mm, nominał 20 franków francuskich. Mennica: Paris (litera A). Awers: Geniusz Wolności („Anioł") piszący „Constitution" na tablicy — Augustin Dupré (1791). Rewers: kogut galijski na tarczy, motto LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ, 20 FRANCS i rok bicia.
Jaka jest historia Trzeciej Republiki i Anioła?
Trzecia Republika ogłoszona 4.09.1870 po upadku Drugiego Cesarstwa (bitwa pod Sedanem). Pierwsze 20-frankówki Trzeciej Republiki bito od 1871 r. — dwa równolegle typy: Ceres (kobieta, Oudiné 1849) i Anioł/Geniusz Wolności (mężczyzna, Dupré 1791). Anioł bito 1871-1898 w Monnaie de Paris (litera A). Standard LMU niezmieniony — pełna wymienialność z innymi 20-frankówkami unii. Trzecia Republika przetrwała 70 lat do czerwca 1940 r.
Czym różni się Anioł od Vreneli, Napoleona III, Helvetiki i Leopolda II?
Anioł (Francja, 1871-1898) — jedyna LMU 20F z postacią męską (skrzydlaty Geniusz Wolności), Trzecia Republika, projekt Augustina Dupré z 1791 r. Vreneli (Szwajcaria, 1897-1949) — najliczniejsza LMU 20F, Helvetia kobieta, premia 2-5%. Napoleon III (Francja, 1853-1870) — Drugie Cesarstwo, dwa typy portretu cesarza. Helvetica (Szwajcaria, 1883-1896) — poprzedniczka Vreneli, Helvetia kobieta siedząca (Bovy). Leopold II (Belgia, 1867-1882) — Belgia, król Leopold II (Wiener).
Dla kogo Anioł jest praktycznym wyborem?
Dla kolekcjonerów historycznych monet złotych ze względu na unikalność (jedyna LMU 20F z postacią męską) i najstarszą koncepcję awersu (projekt Dupré 1791), dla inwestorów indywidualnych szukających taniego historycznego złota z niską premią 3-6%, oraz dla osób budujących portfel hybrydowy (inwestycja + kolekcja) jako dopełnienie Vreneli i Napoleona III w portfelu LMU 20F.
Jaki jest status LBMA, VAT, CGT i IRA monety Anioł?
LBMA Good Delivery — NIE bezpośrednio (Anioł to moneta historyczna, nie nowa emisja bullion). VAT w UE — ZWOLNIONA (moneta legal tender historyczna, próba 900 = minimum, wybita po 1800 r., cena rynkowa ≤180% wartości złota — spełnia Dyrektywę 2006/112/WE art. 344 i polską ustawę o VAT art. 122). CGT-free w UK — NIE (status CGT-free dotyczy wyłącznie British legal tender). IRA-eligible w USA — NIE (IRS dopuszcza tylko monety amerykańskie i wybrane bullion).
Jak kupić 20 Franków Anioł Trzecia Republika w GoldInvest24?
Złóż zamówienie w naszym sklepie z dostępem do kategorii złotych monet inwestycyjnych, pełnego zakresu historycznych 20-frankówek LMU (Vreneli, Napoleon III, Anioł, Helvetica, Leopold II) oraz oferty mennic bulionowych LBMA. Sprawdź aktualne notowania złota, aby porównać premię do bieżącej ceny spot. Opisy techniczne i specyfikacje dostępne są w wersjach PL / DE / EN.