Autor: Paweł Kucharzak, GoldInvest24 | Publikacja: 2 stycznia 2024 | Aktualizacja: 19 lipca 2026
Chińska Panda to najdłużej bita azjatycka seria bulionowa — złota wersja od 1982 roku, srebrna od 1983 — i jedyna z wielkich światowych serii, która porzuciła uncje na rzecz systemu metrycznego. Rewers zmienia się co roku, awers ze Świątynią Nieba pozostaje niezmienny od pierwszej emisji. Poniżej fakty, które warto znać przed zakupem — w tym ten najważniejszy: dzisiejsza srebrna Panda waży 30 g, nie uncję.
Panda — historia serii od 1982 roku
Złotą Pandę emituje Ludowy Bank Chin od 1982 roku, srebrną — od 1983. Awers od początku przedstawia Halę Modlitwy o Dobre Zbiory ze Świątyni Nieba w Pekinie, rewers — co roku nową kompozycję z pandą wielką. Od tej reguły był jeden wyjątek: w latach 2001–2002 mennica powtórzyła ten sam wzór — po protestach kolekcjonerów coroczne zmiany wróciły na stałe i trwają do dziś.
Ciekawostka, która wyróżnia Pandę na tle innych serii: monety biją równolegle mennice w Szanghaju, Shenzhen i Shenyang, ale żadna nie umieszcza na monecie znaku menniczego. Roczniki z różnych mennic można rozróżnić jedynie po drobnych detalach wzoru — np. wielkości daty czy fakturze świątyni.
30 gramów, nie uncja — metryczna rewolucja z 2016 roku
To najważniejszy fakt praktyczny przy porównywaniu cen. Do 2015 roku Panda była bita w uncjach trojańskich jak reszta świata. Od rocznika 2016 Chiny przeszły na system metryczny: srebrna Panda waży 30 g (o 1,1035 g mniej niż uncja!), a złota bita jest w gramaturach 1 g, 3 g, 8 g, 15 g i 30 g:
| Format (złoto, od 2016) | Nominał |
|---|---|
| 30 g | 500 juanów |
| 15 g | 200 juanów |
| 8 g | 100 juanów |
| 3 g | 50 juanów |
| 1 g | 10 juanów |
Konsekwencja przy zakupie: porównując cenę Pandy z monetami uncjowymi (Krugerrand, Liść Klonowy, Kangur), zawsze przeliczaj na cenę za gram czystego kruszcu — inaczej 30-gramowa Panda będzie wyglądała na „tańszą", niż jest w rzeczywistości. Próba serii to 999 — zarówno w złocie, jak i w srebrze.
Czy warto kupić Pandę? Fakty
- Coroczny wzór od ponad 40 lat — obok Kangura to jedyna wielka seria z corocznie zmienianym rewersem; starsze roczniki bywają wyceniane z premią kolekcjonerską ponad wartość kruszcu, szczególnie emisje sprzed zmiany metrycznej.
- Emitent państwowy — Ludowy Bank Chin; monety mają status prawnego środka płatniczego ChRL.
- Zwolnienie z VAT dla złotej wersji — złota Panda o próbie 999 spełnia kryteria złota inwestycyjnego z art. 122 ustawy o VAT.
- Gramatury od 1 g — złota Panda 1 g i 3 g to jedne z najniższych kwotowo punktów wejścia w złote monety państwowego emitenta.
I ograniczenia, o których uczciwie: premia rynkowa Pandy bywa wyższa niż przy Krugerrandzie czy Liściu Klonowym — popyt kolekcjonerski podbija cenę ponad sam kruszec, w obie strony. Srebrna Panda podlega w Polsce stawce VAT 23% — zwolnienie dotyczy wyłącznie złota. A nietypowa masa 30 g wymaga uwagi przy porównywaniu ofert. Cena — jak przy każdej monecie bulionowej — podąża za notowaniami, które sprawdzisz na stronach kursu złota i kursu srebra.
Złota czy srebrna Panda?
To ta sama seria w dwóch metalach — różnice są praktyczne. Złota: gramatury 1–30 g, zwolnienie z VAT, wyższy próg kwotowy przy 30 g. Srebrna: 30 g w cenie wielokrotnie niższej niż złoto, ale ze stawką VAT 23% doliczaną do pełnej wartości. Dostępne roczniki obu wersji zestawiliśmy w podkategoriach: złote monety Chińska Panda oraz srebrne monety Chińska Panda.
FAQ — Chińska Panda
Dlaczego Panda waży 30 g, a nie uncję?
Od rocznika 2016 Chiny biją serię w systemie metrycznym: srebrna Panda waży 30 g, a złota dostępna jest w gramaturach 1 g, 3 g, 8 g, 15 g i 30 g. Wcześniejsze roczniki (do 2015) bite były w uncjach trojańskich. Przy porównywaniu cen z monetami uncjowymi należy przeliczać na cenę za gram kruszcu.
Od kiedy bita jest Chińska Panda?
Złota Panda od 1982 roku, srebrna od 1983. Rewers zmienia się co roku — z jednym wyjątkiem lat 2001–2002, gdy wzór powtórzono. Awers ze Świątynią Nieba w Pekinie pozostaje niezmienny od pierwszej emisji.
Czy Chińska Panda jest zwolniona z VAT?
Złota Panda — tak: przy próbie 999 spełnia kryteria złota inwestycyjnego z art. 122 ustawy o VAT. Srebrna Panda podlega stawce VAT 23% od pełnej wartości transakcji, ponieważ zwolnienie obejmuje wyłącznie złoto.
Czy stare roczniki Pandy są więcej warte?
Bywają — coroczna zmiana wzoru i popyt kolekcjonerski sprawiają, że część starszych roczników, zwłaszcza uncjowych sprzed 2016 roku, osiąga premię ponad wartość kruszcu. Nie jest to reguła: zależy od rocznika, nakładu i stanu monety. Podstawą wyceny pozostaje zawartość czystego metalu.
Prowadzimy skup złota i srebra — wycena opiera się na bieżącym kursie spot i zawartości czystego kruszcu.
Artykuł zaktualizowany 19 lipca 2026. Ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej.